|
|
 |
 |
Okunma |
|
310 |
Gotik heykelde Ortaçağ’ın son kıvılcımları
Zanaatçılar, XV. yüzyılda artık gerçek birer sanatçı haline geldiğinden, sadece
sipariş üstüne
çalışmaz, eserlerini satılığa çıkarmaya da başlarlar. Bu dönemde sanat, Tanrı’yı
yüceltmekten çok, gücünün farkında olan bir düşünceyi yüceltmeye yarar. Heykel,
Ortaçağ anlayışından yavaş yavaş uzaklaşıp bambaşka bir dünyaya doğru yol
almaktadır.
Sluter’in efsanevi yüzlerindeki
kutsal heyecan, yüzyılın sonunda yetişen ve anıtsal yazı tarzında yeni bir
dinginlik hissedilen Michel Colombe’u derinden etkiler. 1460’lı yıllarda
Fransa’nın Strasbourg kentinde, Nikolaus
Gerhaert Leidenli, doğallık kaygısı ile yüz ifadelerine verdiği önemi ve
zarif biçimleri birleştirir. Bu sanatçının etkisi özellikle Ortaçağ’ın sonuna
varıldığında çok aranan eşyalar arasında yer alan anıt mezar ile mihrap arkalığı
motifleri ve tarzları büyük bir değişikliğe uğrar. Gerçekten de mihrap arkalığı,
tasvir sanatlarıyla mimarlığın birleşmesine yepyeni bir tanım getiren, o güne
kadar hemen hemen hiç kullanılmamış bir alandır; resimli veya düz kanatlarıyla,
kilisenin koro yerinde gerçek bir odak noktası gibidir. Dönemin Alman
heykelciliği asıl ifadesini mihrap arkalığı sanatında bulur ve XV. yüzyıl
sonunda, çoğunlukla çokrenkli ve yaldızlı olarak ağaç işçiliğinde kendini
gösterir. Avusturya’da Michael Pacher, Franken’da Veit Stoss ile Tilman
Riemenschneider, bu malzemeye yeni bir soyluluk vermeyi ve bu özel yapının
dengesini kurmayı başarırlar.
Başka bir değişimse biçime ve ikonografiye yöneliktir: çoğunlukla bir yere
dayanmış, sözümona kürsülerden, burjuva pencerelerinden sarkan gövdeler, heykel
dünyasını bir sahne görüntüsüne ve kentin günlük bakışlarına açar. Gövdenin
eğilip bükülmesi, heykel sanatının XIII. yüzyıldan beri gerçekleştirmeye
çalıştığı gibi, motifin çerçeve sinden kurtulmuş oluşu duygusunu güçlendirmek
için kullanılır.
Ayrıca inançta acıya ve çileye verilen önem Pieta temasının sık sık işlenmesine
yol açar. Grup kompozisyonları ölüm (İsa) yüzünden veya şefkatle (Meryem)
kıvrılmış bedenlerin işlenmesiyle yepyeni bir atılım kazanır. Çarmıha gerilmiş
Isa giderek daha anatomik bir tarzda işlenir. O dönemin bu vazgeçilmez figürü,
ölüm saplantısı ve yaşam sevinciyle bir arada yansıtılır. Thema Larousse
Kaynak
|
Rastgele
