|
|
 |
 |
Okunma |
|
975 |
Karia Seramik Sanatı Phrygia’da
M.Ö.6., Lydia’da 7., Lykia’da 6. yüzyıldan eskiye giden eserler
bulunmamasına karşın, Karia bölgesinde Hitit imparatorluğu çağına değin
uzanan çeşitli seramik ürünlerine rastlanmaktadır. Karia yöresinin
M.Ö.2. binin ikinci yarısındaki eserleri Yusuf Boysal, M.Ö.1050-700
tarihleri arasındaki Helen dönemi vazoları ise Coşkun Özgünel,
tarafından örnek biçimde işlemişlerdir. Myken dönemi eserlerinin
Karialılarla hiçbir ilgisi yoktur. Buna karşın Helen dönemine ait
vazolar, Helen sanatının Karialı yaratılarıdır. Karia bölgesinde Arkaik
ve Klasik dönemlerden günümüze kalan vazolar da Karialı kimlik taşırlar. Anadolu’da en Eski Helen Tümülüsü Karia’da,
Dirmil’de kaçakçıların kazdığı, ardından Amerikalı arkeologların ve bu
satırların yazarı ile Coşkun Özgünel’in araştırdıkları bir tümülüsün
gömü odasında geç protogeometrik kaplar bulunmuştur. Böyle olduğuna
göre söz konusu Tümülüs M.Ö.10. yy.da yapılmış olup Anadolu Helen
sanatının en eski gömü anıtıdır. Kayalara Oyulmuş Gömü Anıtları Karia
bölgesinde bulunan kayalara oyulmuş gömü anıtları Lykia örneklerine
benzemekte olup İon sütunları ve süsleme öğeleriyle bezelidirler. Karia’da Pers Etkileri M.Ö.545
sıralarında Pers egemenliği altına geçen Anadolu’da Sardes, Daskylein
ve Lykia gibi, Karia Bölgesi de doğu dünya görüşü etkisine girer.
Örneğin kardeş oldukları halde Maussollos Artemisia ile evlidir. Böyle
olmakla birlikte mimarlık, heykeltıraşlık ve resim sanatında Helleb
sabatı egemen olmaya devam etmiştir. Örneğin, dünyanın 7 harika eseri
arasında yer alan Bodrumdaki Maussollos’un 49 m yüksekliğindeki gömü
anıtının kabartmaları M.Ö. 357 – 353 tarihleri arasında Skopas,
Timotheos,Leochares ve Karialı Bryaksis tarafından işlenmiştir.
Bryaksis sözcüğü Kariaca olduğuna göre bu adı taşıyan sanatçı Karia
kökenlidir. Ancak M.Ö.372’de Atina’da doğan ve Skopas işliklerine
çalışan Bryakis’in Maussollos kabartmaları, öteki üç ustanın
kabartmaları gibi tamamıyla Helen üslubundadır. Priene’deki
Athena Tapınağı’nın mimarı Pyheos tarafından inşa edilen söz konusu
Hallikarnas Anıtında gömü odasının yüksek bir altlık üzerine durması,
Lykia gömü anıtlarını örneğin Nereid ve Limyra örneklerini anımsatır.
Böyle olmakla birlikte antik çağın yedi harikasından biri olan
Masussolleion kendine öz bir kimlik taşır. Karia’da Sualtı Buluntuları Antik
çağ buluntularının sergilendiği ve arkeolog Oğuz Alpözen’in başarılı
çalışmlarıyla geliştirilen eşsiz bir Türk denizcilik müzesi Karia’nın
Bodrum kentinde yer almaktadır. Bu ilginç ve çok iyi düzenlenmiş
müzede, rastlantı sonucu deniz dibine görülüp toplanan kalıntılardan
başka, Pensylvanşa University Mueseumdan Prof. George F.Bass ve
yardımcısı Prof. Cem Pulak’ın sualtı araştırmalarında ele geçirdikleri
eseler de sergilenmektedir.
| 
Rastgele
